احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
33
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
اشراف تركيب يافت و معلمينى چون ذكاء الملك فروغى و ذكاء الدوله غفارى و كمال الملك مأمور تدريس علوم مختلفه شدند مدحت و مشار براى لسان روسى جاى اسميرنف را گرفتند سالار لشگر فرمانفرمائيان و صادق السلطنه گرانمايه فنون نظامى را تعليم ميدادند بعدها استادانى مشهور در رشته ادبيات و تاريخ كمال الملك ( محمد غفارى ) تاريخ تولد 1268 در كاشان و رياضيات و فيزيك و شيمى از كشور فرانسه استخدام شدند و سلطان احمد شاه توانست نزد آنها سطح معلومات خود را بالا برد و از آن پس بواسطه عشق مفرط به مطالعه كتب تاريخ يا رمانهاى تاريخى روزبروز بر دانش خود افزود تربيت ناصر الملك و عبرت از بدبختى پدر او را بقانون اساسى و عدم دخالت در امور دولت پايبند ساخته بود ، جمله « من مسئول نيستم » ورد زبانش بود نسبت به اجانب سوءظن داشت و رفتار همسايگان دربارهء محمد عليشاه را هرگز فراموش نميكرد چنان كه بعد از انعقاد قرارداد 1919 در مقابل اصرار دولت انگليس مبنى بر تائيد آن عهدنامه شوم استقامت ورزيد و در سر ميز شام رسمى در جواب نطق شهردار لندن و بيانات لرد كرزن وزير امور خارجه از هرگونه اشاره به آن موضوع خوددارى كرد و اين رفتار موجب شد كه در مسافرت پاريس با تجليل و تكريم بسيار از طرف دولت فرانسه پذيرائى شود و علاقه بكشور فرانسه را تا پايان عمر محفوظ داشت . كريستوفرسايكس مورخ انگليسى از سلطان احمد شاه چنين ياد مىكند :